ཕྱྭ་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེའི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས།
(༡༡༠༩-༡༡༦༩)
ཕྱི་དར་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་དཔལ་ལྡན་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་གདན་རབས་དྲུག་པ་ཕྱྭ་པ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་མཆོག་ནི། བོད་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་མོ་གླང་སྤྱི་ལོ་ ༡༡༠༩ ལ་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ཆ་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་ཕྱྭ་ཞེས་པའི་སར་སྐུ་འཁྲུངས། ཁོང་སྐུ་ན་གཞོན་པའི་དུས་སུ་ཐུགས་རིག་ཤིན་ཏུ་བཟང་བས་རྩེད་རའི་ནང་དུ་ཡང་། ཀུན་བཏགས་ཀྱི་རྩེད་མོ་རྩེས་རྩེས་ནས། །གཞན་དབང་གི་ལྕི་བ་མ་བཏུས་ན། །ཡོངས་གྲུབ་ཀྱི་ཨ་མས་བརྡུང་དུ་འོང་། །ཞེས་པའི་གླུ་དབྱངས་ལེན་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་མཛད་སྤྱོད་ཀྱི་སྙན་པ་དགེ་བཤེས་རྒྱ་དམར་བ་བྱང་ཆུབ་གྲགས་ཀྱིས་གསན་ཏེ། ཕ་མ་ལས་བསླངས་ནས་ཞབས་ཕྱི་ལ་ཉར་གནང་མཛད་པ་བརྒྱུད། རྒྱ་དམར་བའི་མདུན་ནས་དབུ་ཚད་བྱམས་ཆོས་སོགས་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད།
ཞང་ཚེ་སྤོང་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་མཚན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ་ཞེས་གསོལ། ཞང་ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་དང་ཉང་བྲན་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་མདུན་ནས། ཕར་ཕྱིན་དང་བསླབ་བཏུས་སྤྱོད་འཇུག་སོགས་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་གསན་བསམ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་མཛད། བྱ་འདུལ་འཛིན་བརྩོན་འགྲུས་འབར་ལས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ། འདུལ་བའི་གཞུང་ལུགས་མཐའ་དག་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད་དེ་སོར་མདོ་དང་། འདུལ་བ་འོད་ལྡན་གྱི་འགྲེལ་པ། དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་སོགས་འདུལ་བའི་དགོངས་འགྲེལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་མང་པོ་བརྩམས།
དེ་ནས་དགུང་ལོ་ཉེར་གསུམ་ཙམ་ལ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ལྷག་པའི་ལྷའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པས། རིག་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞིག་བརྙེས་ནས་དབུ་ཚད་བྱམས་ཆོས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་མང་པོ་བརྩམས་ཏེ་མཚན་སྙན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས། དེ་ནས་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ་ ༡༡༥༢ ནས་ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༡༧༠ (༡༡༦༩) བར། གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་གི་གདན་རབས་དྲུག་པ་གནང་ནས། རིན་ཆེན་འབྱོར་ལྡན་གྱི་གསང་ཕུའི་གདན་རབས་ལས། ཁ་ཅིག་ཕྱྭ་པ་ཆོས་སེང་གིས་དང་པོ་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་གདན་སའི་ཁྲི་པ་མཛད། དེ་ནས་གཉལ་དུ་གྲོ་ལུང་པའི་དྲུང་དུ་ལོ་གཉིས་བཞུགས་པས་དེའི་བར་ལ་གདན་སའི་ཁྲི་པ་མེད། དེའི་རྗེས་སུ་སླར་ཡང་ལོ་བཅུ་བདུན་གདན་སའི་ཁྲི་པ་གནང་བ་བཅས། སྔ་ཕྱི་དྲིལ་བས་ལོ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་གདན་སའི་ཁྲི་པ་མཛད་པར་འདོད་པ་ཡོད་པར་གསུངས་ཀྱང་ལོ་ཚིགས་གོང་འོག་སྒྲིག་མི་ཐུབ་པས་དཔྱད་པར་བྱ་བའོ།།
ལོ་བཅོ་བརྒྱད་རིང་གདན་ས་བསྐྱངས་ཏེ་རིགས་ལམ་བྱང་བའི་ཆེད། ཚད་བསྡུས་དང་དབུ་བསྡུས་ཀྱི་སྲོལ་ཐོག་མར་ཕྱེ་སྟེ། ཚད་མ་བསྡུས་པ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ། ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་རྐྱང་པ་གཉིས་བརྩམས་ཏེ། བསྡུས་གྲྭའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་གནང་བ་བརྒྱུད། དམ་བཅའ་བ་དེ་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་བཞུགས་ཏེ་རྣམ་ཐར་སྒོ་བཞིའི་ལན་འདེབས་ཚུལ་དང་། རྟགས་གསལ་བ་ཚོགས་པའི་དཀྱིལ་ནས་ལངས་ཏེ་དྷིཿཱིཿཆོས་ཅན་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་འཕེན་པའི་སྒོ་ནས་རྟགས་གསལ་བཙུགས་ཏེ་ཁྱབ་མཐའ་འགོད་པ། རྒྱུ་མཚན་དྲི་བ། འཁོར་གསུམ་དང་ཚ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་གྱི་ལམ་སྲོལ་གསར་པ་ཞིག་ཕྱེ་བས། ཚད་མའི་རིགས་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབུ་ཚད་བྱམས་ཆོས་སོགས་ཀྱི་སློབ་གཉེར་ལ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བའི་སྐུལ་ལྕག་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟའི་མཚན་མཚོན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པ་འདི་དག་ཁོང་གི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བར་བཤད། གསང་ཕུའི་གདན་ས་མཛད་རྗེས་ཞང་གྲོ་ལུང་པའི་ཞབས་སུ་འབད་པ་ཆེན་པོས་གཏུགས་ཏེ། རྔོག་ལོའི་ཁ་ཆེ་ནས་བརྒྱུད་པ་ཕར་ཕྱིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མདོ་ཕྱོགས་ཀྱི་བཤད་རྒྱུན་རྣམས་ལ་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱིས་ཞུན་ཐར་བཅད་དེ་གསན།
སྤྱིར་ཁོང་གིས་གཞུང་ལུགས་བཞི་བཅུ་ཙམ་གྱི་རྣམ་བཤད་མཛད་ཅིང་གྲུབ་མཐའི་སྤྱི་ཁོག་རྔོག་ལོ་དང་མཐུན་ཡང་། ཁོང་ནི་རིགས་ལམ་ལ་ཞིབ་ཆ་ཆེ་བས་གནས་སྐབས་འཛིན་མཚམས་ཕྲན་ཚེགས་ལ་ཡང་དགག་པ་མང་པོ་མཛད། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང་སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པར་བཤད་པ་ནི། ཤར་གསུམ་དབུ་མའི་སྟོང་ཐུན་ནམ་དབུ་མ་བསྡུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་གསལ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་དུ་མ་གྲུབ་ན་ཐལ་བ་འགོད་པ་མི་འཐད་པ་སོགས་ཉེས་ཆེན་བརྒྱད་ཀྱི་དགག་པ་མཛད་པས། རྒྱ་གར་དུ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དབུ་མ་བོད་དུ། ཕྱྭ་པ་ཆོས་སེང་གིས་དར་རྒྱས་མ་བཅུག་པའི་གྲགས་གཡེར་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ། སྐབས་དེ་དུས་ཙམ་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱི་དབུ་མའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་པཎྜི་ཏ་ཛ་ཡ་ཨ་ནན་ཏ་བོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་རྩོད་པ་མཛད་པས། ཕྱྭ་པ་ཆོས་སེང་མ་ཐུབ་པར་པཎྜི་ཏ་ཕམ་སྟེ་ཞལ་སྐྱེངས་གནང་ནས་བོད་དུ་བཞུགས་མ་ནུས་པར། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་ལོ་གསུམ་རིང་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཛད་དེ་བཞུགས། དེ་རྗེས་སྤོབས་པ་ཅུང་ཟད་རྙེད་དེ་སླར་ཡང་བོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཕྱྭ་པ་དང་རྩོད་པའི་ཤགས་འགྱེད་པར་དགོངས་ཀྱང་། བོད་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་མོ་གླང་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༡༦༩ ལ་ཕྱྭ་པ་ཞི་བར་གཤེགས་ཟིན། 《དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱྭ་པའི་རྣམ་ཐར་གཙང་ནག་པས་མཛད་པ་ཞིག་གཟིགས་ཚུལ་གསུངས་འདུག་ཀྱང་ང་ཚོས་ད་དུང་མཇལ་རྒྱུ་མ་རྙེད།》
ཁོང་གིས་གསང་ཕུའི་གདན་ས་མཛད་སྐབས་སློབ་མ་དཔེ་འགྲིམས་པ་ལྔ་སྟོང་ལྷག་ཙམ་བྱུང་བའི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་གྲུབ་ཐོབ་མི་གསུམ་སྟེ། ཀརྨ་པ་དུས་གསུམ་མཁྱེན་པ། ཕག་མོ་གྲུ་པ། གསལ་སྟོང་ཤྭ་སྒོམ་གསུམ་དང་། ཇོ་སྲས་བཞི་ནི་འཁོན་ཇོ་སྲས་རྩེ་མོ་དང་། རྔོག་སྲས་ར་མོ། ཁུ་ཇོ་སྲས་ནེ་ཙོ། གཉོས་ཇོ་སྲས་དཔལ་ལེ་བཞི་དང་། ཤེས་རབ་ཅན་བཞི་ནི། མགར་དབང་གྲུབ་དང་། ཀོང་པོ་འཇག་ཆུང་། ལྷོ་པ་སྒོག་ཟན། སྤར་ཕུ་བ་བློ་གྲོས་སེང་གེ་དང་། སེང་ཆེན་བརྒྱད་ནི། གཙང་ནག་པ་བརྩོན་འགྲུས་སེང་གེ་དང་། དན་བག་པ་སྨྲ་བའི་སེང་གེ །བྲུ་ཤ་བསོད་ནམས་སེང་གེ། རྨ་བྱ་རྩོད་པའི་སེང་གེ། རྩེགས་དབང་ཕྱུག་སེང་གེ། ཉང་བྲན་ཆོས་ཀྱི་སེང་གེ། ལྡན་མ་དཀོན་མཆོག་སེང་གེ། གཉལ་བ་ཡོན་ཏན་སེང་གེ་བཅས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སློབ་མ་མང་པོ་བྱུང་།
ཁོང་གི་གསུང་རྩོམ་ལ་བྱམས་ཆོས་སྡེ་ལྔའི་བསྡུས་དོན་རེ་དང་འགྲེལ་པ་རེ། ཚད་མ་རྣམ་ངེས་ལ་འགྲེལ་པ་རེ་དང་བསྡུས་དོན་རེ། ཕྱི་ནང་གི་གྲུབ་མཐའ། དབུ་མ་རྒྱན་སྣང་བདེན་གསུམ་ལ་འགྲེལ་པ་རེ་དང་བསྡུས་དོན་རེ། དབུ་མ་བསྡུས་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། སྤྱོད་འཇུག་དང་བསླབ་བཏུས་ལ་འགྲེལ་པ་རེ་དང་བསྡུས་དོན་རེ། ཚད་མ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ། ཚད་མ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་རྐྱང་པ། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔའི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས། འདུལ་བ་འོད་ལྡན་གྱི་འགྲེལ་པ། འདུལ་བའི་སྤྱི་དོན། སོ་ཐར་མདོའི་འགྲེལ་པ་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པར་གྲགས།
ད་ལྟ་ང་ཚོས་དངོས་སུ་མཇལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དཔེ་རྟགས་ཕྱི་ཙ་ ༡༢༠ ནང་བཞུགས་དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་། ཡང་ཕྱི་ཙ་ ༡༢༠ ནང་བཞུགས་དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་བསྡུས་དོན། ཕྱི་ཙ་ ༡༠༧ ནང་བཞུགས་དབུ་མ་སྣང་བའི་འགྲེལ་པ། ཕྱི་ཙ་ ༡༢༠ ནང་བཞུགས་དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ། དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་དབུ་ཤོག་མི་ཚང་བ་ལྡེབ་ ༥༧ ཅན་འདིའི་མ་དཔེ་ཞིག ༢༠༠༡ ལོའི་ཟླ་བ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་འབྲས་སྤུངས་དཔེ་ཆའི་དཀར་ཆག་ཐོ་འགོད་པ་ཞིག་གིས་གཡར་བྱུང་། དེ་རྗེས་ ༢༠༠༢ ལོའི་ཟླ་བ་ ༧ པའི་ནང་ང་ཚོས་འབྲས་སྤུངས་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་དཀར་ཆག་འབྲི་སྐབས་འདིའི་དཔེ་ཆ་མཇལ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས། ད་ལྟ་འདིའི་དཔེ་ཆ་འབྲས་སྤུངས་སུ་བཞུགས་མེད་པ་དང་། དབུ་ཤོག་མི་ཚང་བ་བཅས་ཀྱིས་ཨང་རྟགས་གསལ་བཤད་ཞུ་མ་ཤེས། འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དཔེ་རྟགས་ཕྱི་ཙ་ ༦༥ ནང་བཞུགས་སྤྱོད་འཇུག་བསྡུས་དོན། ཕྱི་ཚ་ ༤༠ ནང་བཞུགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྡུས་དོན། ཕྱི་ཙ་ ༦༠ ནང་བཞུགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ཕྲ་བའི་དོན་གསལ། ཕྱི་ཚ་ ༨༩ ནང་བཞུགས་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་ལེགས་བཤད་ཡང་རྒྱན་ཉི་འོད་གསལ་བ། ཕྱི་ཚ་ ༦༠ ནང་བཞུགས་ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་རྒྱན་གྱི་ལུས་རྣམ་བཞག རྒྱལ་རྩེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེའི་དཔེ་མཛོད་ནང་བཞུགས་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བསྡུས་དོན་དང་། འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དཔེ་རྟགས་ཕྱི་ཞ་ ༡༡ ནང་བཞུགས་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་པ། ཡང་ཕྱི་ཞ་ ༡༡ ནང་བཞུགས་ཚད་མ་བསྡུས་པ་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ། སྤོ་མི་སྤྱན་དྲུག་ལུང་དུ་གནས་སྡོད་བཀྲ་ཤིས་དབང་རྒྱལ་ནས་མཁོ་འདོན་གནང་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་དཔེ་རྟགས་ཕྱི་ཝ་ ༡༠ ནང་བཞུགས་སོ་ཐར་མདོའི་འགྲེལ་པ་དང་། ཕྱི་ཝ་ ༡༣ ནང་བཞུགས་འདུལ་བ་འོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ཊཱིཀྐ་ཚིག་དོན་རབ་གསལ། ཕྱི་ཝ་ ༣༠ ནང་བཞུགས་དགེ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པའི་རྣམ་བཤད་བཅས། ཆོས་ཚན་བཅུ་བདུན་ད་ལམ་དངོས་སུ་རྒྱ་ཆེའི་གཟིགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་འབུལ་རྒྱུར་པར་བསྐྲུན་ཞུས་ཡོད།
ཡང་འབྲས་སྤུངས་གནས་བཅུ་ལྷ་ཁང་ནང་དུ་བསླབ་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་རུལ་ཏེ་འབྱར་འདུག་པ་དང་། བསླབ་བཏུས་ཀྱི་བསྡུས་དོན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ཤོག་ལྡེབ་གཅིག་ལས་མི་འདུག ཡང་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་དགོན་དུ་བསླབ་བཏུས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་། སྤྱོད་འཇུག་བསྡུས་དོན། རྒྱུད་བླ་མའི་བསྡུས་དོན་གསུམ་གྱི་དཔེ་སྔར་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་ཤོག་ལྡེབ་ཁ་ཤས་ལས་མཇལ་རྒྱུ་མེད་པ་བཅས་སྔར་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཀོད་པ་ཙམ་མོ།།
