༤༽ སྤྱན་སྔ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས།
(༡༤༠༢-༡༤༧༢)
དེ་ཡང་སྤྱན་སྔ་བློ་གྲོས་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ལས[1]། བློ༵་གྲོས༵་རབ་དཀར་གངས་རིའི་ངོས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མའི་རྒྱན་གྱིས་མངོན་པར་མཐོ། །རྒྱལ༵་མཚན༵་ཏོག་ལྟར་མཁས་མང་སྐྱེ་བོའི་དབུས་ན་ལྷམ་མེ་ལྷང་ངེར་གསལ། །དཔལ༵་འབྱོར་འགྲོ་བའི་རེ་སྐོང་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་བཟང༵་པོ༵འི་མཚན་ཅན་ཞབས། །སྤྱི་བོར་བླངས་ཏེ་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ཀྱིས་ཁྱོད་སྐུ་མངོན་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་བསྟོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་སྤྱན་སྔ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ཡུལ་དང་རིགས་གང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་ནི། སྤྱན་སྔ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ (༡༤༠༢-༡༤༧༢) ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་ཕྱག་ཆེན་སྙིང་པོ་རབ་གསལ་གྱི་མཛད་བྱང་ལས[2]།
དགྱེར་གྱི་རིགས་སྐྱེས་བློ༵་གྲོས༵་མིང༌། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷ་སའི་ཤར་ཕྱོགས་མལ་གྲོ་རྒྱ་མ་རིན་ཆེན་སྒང་གི་ཉེ་འདབས་ཏེ་དབུས་སྟོད་ལྷས་ལུང་པ་དང་། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་བརྒྱུད་དུ་མས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཆོས་གྲྭ་དགོན་གྱི་ཞོལ། གྲ་རྣམ་ཁང་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དགྱེར་བྲམ་ཟེ་ལྷས་གནང་གི་གདུང་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡབ་དགྱེར་དབོན་པོ་ཆོས་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་ཇོ་མོ་བླ་མ་འབུམ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཞེས་པ་ཆུ་རྟ་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༠༢ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། དེ་ཡང་ལྕམ་སྲིང་ལྔ་བྱུང་བའི་སྲས་ཆེ་བ་ནམ་མཁའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཚན་དང་། རྗེ་བླ་མ་དམ་པ་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་སྤྱན་སྔ་ཞེས་པ་ནི། སྤྱན་སྔ་སྐུ་རབས་དང་པོས་འབྲི་གུང་ཆོས་རྗེའི་སྤྱན་སྔར་ཞབས་ཞུ་ཡུན་རིང་བསྒྲུབས་པས་དེ་རྗེས་ནས་སྤྱན་སྔ་ཞེས་པའི་མཚན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གྱུར། ཁོང་གི་སྐུ་གོང་མ་སྤྱན་སྔ་གྲགས་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་རྗེ་ཙོང་པ་ཆེན་པོས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཟབ་ཆོས་མང་དུ་གསན་བཞེས་གནང་མྱོང་ཞིང་། སྤྱན་སྔ་ནི་ཚལ་པ་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཤིན་ཏུ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
ཁོང་ཉིད་སྐུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཡང་སྔོན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལམ་ལ་སྦྱངས་པའི་བག་ཆགས་བརྟས་པས་འཁྲུངས་ཙམ་ཉིད་ནས་སྲིད་པར་ཞེན་པ་ལོག་པའི་ངེས་འབྱུང་ཤུགས་དྲག་པོས་རྒྱུད་བསྐུལ་ཏེ་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་སེམས་པ་ལས་བྱ་བ་གཞན་གང་ཡང་མི་སེམས་པ་ཞིག་བྱུང་ཞིང་། དགུང་ལོ་གསུམ་བཞི་ནས་ཡི་གེ་སོགས་བསླབས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཁུ་བོ་དམ་པར་གྱུར་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་གྲགས་པ་སྤྱན་སྔ་རིན་ཆེན་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས་ཀྱི་དྲུང་དུ་རྒྱ་མ་རིན་ཆེན་གཟིམ་ཁང་དཀར་པོའི་རྩེར་རབ་ཏུ་བྱུང༌སྟེ། མཚན་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོར་གསོལ་ཞིང་། མཚན་གཞན་ལ་རྒྱ་མ་སྤྱན་སྔ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་ཀྱང་གྲགས།
བྱིས་པ་ཐ་མལ་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་ཤིང་། དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་དེ། སྙིགས་མའི་མི་ཀུན་མཐོང་ཙ་ན། སྤྲང་པོའི་མདུན་མ་ལེགས་ནས་གདའ། །རིགས་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་བྱས། །ཐུབ་པའི་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་། བསྟན་པའི་ཞབས་འདྲེན་ངས་མ་བྱས། །འདི་ནི་མདུན་མ་ལེགས་པའི་ཚད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རབ་ཏུ་བྱུང་མ་ཐག་ནས་བཅས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤངས་ནས་ཐོས་བསམ་མཛད་པ་ནི། གྲྭ་དགོན་དུ་མཁན་ཆེན་བསོད་ནམས་ཤེས་རབ་པའི་དྲུང་དུ་ཕར་ཚད་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ནས། སྐྱོར་མོ་ལུང་དུ་མཁན་ཆེན་སྦལ་ཏི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གདུང་བརྒྱུད་མཁན་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ཤེར་བཟང་པ་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་དུ་མདོ་རྩ་བའི་གསན་སྦྱོང་མཛད།
དེ་ལྟར་ཕར་ཚད་འདུལ་མཛོད་དབུ་མ་རྩ་འཇུག་སོགས་ལ་མཁས་པར་སྦྱངས། ཤར་ཙོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་བ་སོགས་བསྟེན་ནས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཅིང་། ཁྱད་པར་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་ནས། མདོ་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོན་བུམ་པ་གང་བྱོ་ཡོད་བྱས་ཀྱང་ཆོག་པ་ཞིག་བྱུང་བས། དགེ་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་བསྐོ་བཞེད་པ་ལ། སྐམ་དགོན་གྱི་གདན་སར་ཕེབས། འགྲོ་གྲོན་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞིག་བྱོན། ཆོས་རྗེ་བློ་གྲོས་པ་སོགས་དམ་པ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་པོ་ཏི་ལྔ་ལ་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་མཛད་དེ། གཙང་དབུས་ཀྱི་གྲྭ་ས་རྣམས་སུ་གྲྭ་སྐོར་མཛད།
དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་ལ་ཕེབས་སྐབས་གཙང་ཕྱོགས་ལ་བྱོན་ཏེ། ཉང་སྟོད་རི་བོ་མདངས་ཅན་དུ་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས༌དཔལ༌བཟང༌མཆོག་དང་། ཆོས་རྗེ་བློ་གྲོས་པ་རྣམ་གཉིས་བཞུགས་པའི་དྲུང་དུ། རྩ་འཇུག་གཉིས་དང་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསན་སྦྱོང་རྒྱ་ཆེར་མཛད། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པའི་སྟེང་དུ་ཞྭ་ལུ་གནས་རྙིང་རྣམས་སུ་ཕར་ཚད་དང་། མདོ་རྩ་དང་། རྩ་འཇུག་སོགས་ཀྱི་གྲྭ་སྐོར་མཛད།
དགུང་ལོ་བཅུ་དགུར་ཕེབས་སྐབས་སྦད་ཉ་དབོན་པོས་ཕྱིར་གདན་དྲངས། དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་པའི་ཚེ་སྟེང་དུ་རྩེད་ཐང་ནས་ཆེན་པོ་བློ་འཕེལ་བས་གྲོགས་མཛད། བཤད་གསར་དང་གྲྭ་སྐོར་མཛད། དེའི་རྗེས་སུ་ཚོགས་ཆེན་པོའི་དབུས་སུ་བྱོན་ནས་ཚོགས་ཆེན་པའི་མཁན་པོ་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་པ་དང་། ལས་སློབ་སློབ་དཔོན་ནོར་བཟང་པ་དང་། གསང་སྟོན་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་ནས་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གཙུག་རྒྱན་དུ་གྱུར་རོ།།
དེ་ནས་མལ་གྲོའི་སྤང་ས་སེ་བ་རོང་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་བཞུགས་པའི་སྙན་པ་དང་གྲགས་པ་ཐོས་པས་ཐུགས་འཕྲོག་ནས་ཕེབས་པས། སྐུ་མཚམས་དམ་པ་དང་ཐུག་པས་ལན་གཉིས་སུ་བྱོན་ཀྱང་མཇལ་ཁ་མ་བྱུང་ཡང་། དད་མོས་ཀྱིས་གཟིམ་ཁང་ལ་སྐོར་བ་དང་། ཕྱག་བཙལ། གསོལ་བ་བཏབ་མཇལ་བའི་སྨོན་ལམ་བྱས་ནས་འོལ་ཁར་བྱོན་པའི་རྗེས་སུ། སེ་བ་རོང་ནས་གསུང་ཤོག་གནང་ནས། ཁྱེད་སྔ་མ་ངེད་ཀྱི་བླ་མའི་དབོན་པོ་ཡིན་པ་མ་ཤེས། ད་ཁྱེད་ངེད་ཀྱི་བླ་མ་སྤྱན་སྔ་དཔལ་བའི་དབོན་པོ་ཡིན་པར་འདུག་པས། ད་ཅིས་ཀྱང་འདིར་བྱོན་གསུང་བར་བྱུང་ནས། མཇལ་དུ་བྱོན་པས་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པར་བྱུང་། དེ་ལྟར་བསམ་སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྟེན་ནས་རྗེ་བཙུན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྔགས་ཀྱི་མན་ངག་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གསན་བཞེས་མཛད། སྐབས་དེར་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་བ་ལ་བླ་མ་འདི་ལ་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་མན་ངག་རྣམས་མཐིལ་ཕྱིན་པར་བསྟན་དགོས་པའི་ལུང་བསྟན་བྱུང་བ་ལྟར། རྗེ་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བླ་མ་འདི་ལ་མཐོང་ཆེན་མཛད་དེ་མན་ངག་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས་པར་གནང་། དེ་ནས་འོལ་ཁར་བྱོན། རྫིང་ཕྱིའི་མཁན་པོ་རྗེ་བཙུན་བཟང་པོ་སྐྱོང་བ་བཞུགས་པའི་དྲུང་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གསན་སྦྱོང་མང་དུ་མཛད།
དགུང་ལོ་ང་བཞིར་ཕེབས་པ་མེ་བྱི་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༥༦ ལོར་དབུས་སྟོད་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་ཕག་མོ་ཆོས་སྡེ་དང་། དགུང་ལོ་རེ་བཞིར་ཕེབས་པ་མེ་ཁྱི་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༦༦ ལོར་དབུས་སྟོད་ཉི་སྡིངས་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ། གཞན་ཡང་དགུང་ལོ་རེ་དྲུག་ལ་ཕེབས་པ་ས་བྱི་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༦༨ ལོར་སྤྱན་སྔ་བས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར་སྐྱིད་ཤོད་དགའ་ལྡན་པའི་ནང་སོ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པོས་ལྷ་སའི་ཁྲོམ་གཟིགས་སྒང་གི་བྱམས་པའི་སྐུ་བཞེངས་པ་སོགས་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་མཛད་པ་མང་དུ་བསྐྱངས།
རྗེ་འདིས་བསྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་བླ་མ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན། མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་། འདུལ་འཛིན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། སྐྱོར་མོ་ལུང་མཁན་ཆེན་ཆོས་རྒྱལ་དཔལ་བཟང་། འོལ་ཁ་མཁན་པོ་བཟང་སྐྱོང་། རྟོགས་ལྡན་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་རྗེ་བློ་གྲོས་པ་སྟེ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ཐོག་བཞི་པ། རྗེ་བཙུན་བཟང་སྐྱོང་བ། གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་ཆོས་བཟང་བ། དགྱེར་ཀུན་དགའ་བློ་གྲོས། རིན་པོ་ཆེ་གཞོན་འོད་པ། རིན་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་དཔལ་བཟང་། ནམ་མཁའ་བསྟན་པའི་རྒྱལ་མཙན། ཆོས་རྗེ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་སོགས་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ལ་ཉེ་བ་དང་། གཙང་ཕྱོགས་ནའང་བཅུ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྟེན་པས། བདེ་ལེགས་རྩ་བ་བླ་མ་ལ། །མོས་གུས་གནད་དུ་བསྣུན་ནས་སྦྱངས། །བླ་མའི་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་པར་བསྒྲིགས། །འདི་ནི་མདུན་མ་ལེགས་པའི་ཚད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ།།
དེ་ནས་མལ་གྲོ་རྒྱ་མ་རིན་ཆེན་སྒང་དགོན་པའི་གདན་ས་ཟླ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་མཛད་པ་ལས། སྐུ་ཚེ་གཅིག་རིང་སྐམ་དགོན་སོགས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་བཞེས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ། རྗེ་འདིས་ཚེ་འདིའི་གཉེན་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་གང་ལའང་མ་ཆགས་པར་དབེན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པས་ལམ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མིན་གྱི་རིམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པའི་གདེང་ཐོབ།
དེ་ནས་སྐམ་དགོན་གྱི་གདན་སར་གདན་འདྲེན་ཡང་ཡང་ཞུས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་སྲིན་མོའི་བསླུ་བྲིད་ལྟར་གཟིགས་ནས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པས་བྱོལ་ཐབས་མཛད་དེ་ཕེབས་མ་བཞེད་པར་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཛད། སྐམ་དགོན་གྱི་གདན་ས་པ་ལན་བཞི་ཙམ་བརྗེ་རེས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱང་ཕེབས་ཏུ་མ་བཞེད། ལན་བཞི་པའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་དེའི་གྲྭ་བུ་སློབ་སྐྱ་སེར་ཚང་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་གདོང་མཆི་མ་དང་བཅས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལྡེ་མིག་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ཏེ་ད་གདན་ས་འདི་བདག་པོ་མཛད་ཀྱང་ཁྱེད་མཁྱེན། མི་མཛད་ཀྱང་ཁྱེད་མཁྱེན། ཞེས་གསོལ་བས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་བསྟན་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་ཕྱིན་ཆད་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བྱེད་གང་ལའང་ཐེ་མི་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཀའ་གནང་ཞུ་བ་དང་། བཀའ་གདམས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་བསྲེས་ལྷད་མེད་པར་སྐྱོང་བ་སོགས་ཀྱི་རྩིས་ཀ་བཟུང་ནས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་གདན་སར་ཕེབས། ཆོས་བཀའ་ཅི་རིགས་གནང་། རྟེན་གསུམ་ཚད་མེད་པ་བཞེངས་ཏེ་མཆོད་པའི་རྒྱུན་བཙུགས།
དེ་ལྟར་སྐུ་ཚེ་རིལ་པོར་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་ཐར་གཙང་མ་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པ་ནི། ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ནས། ལོ་བདུན་ལོན་ནས་ཆོས་ལ་འབད། །སྒྲུབ་པ་ཉིད་ལ་རྩལ་ཏུ་བཏོན། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མཆོག་མྱོང་། །འདི་ནི་མདུན་མ་ལེགས་པའི་ཚད། །ད་ནི་ལོ་ཡང་བདུན་ཅུར་ཉེ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་ཞུགས། །སྙིགས་དུས་སྐྱིད་པའི་ཚད་ལ་འཁྱོལ། །འདི་ནི་མདུན་མ་ལེགས་པའི་ཚད། །དམ་ཆོས་བདུན་གྱི་སྙིང་པོ་མཆོག །རྣམ་དཔྱོད་ཤེས་རབ་རྩལ་ཏུ་བཏོན། །མདོ་རྒྱུད་ཀུན་ལ་ནང་བྱན་ཚུད། །འདི་ནི་མདུན་མ་ལེགས་པའི་ཚད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱ་ཆེར་མཛད་དོ།།
ཞིང་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་འདི་ལྟར་གསུངས། བླ་མ་ཚོ་ལ་ཞལ་ཆེམས་ཟེར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནའང་། དངོས་པོའི་ཞལ་ཆེམས་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པས་དེ་ཁས་འཚེངས། བླ་མ་གཤེགས་པའི་ཤུལ་དུ་དངོས་པོ་ཚན་ཆེན་ཡོད་པ་དེ་བླ་མ་དེའི་རྐང་འདྲེན་དུ་འགྲོ་བས་མེད་པ་རང་ཞིག་དགོས། སྙེ་ཐང་ཇོ་བོ་སྐུ་གཤེགས་ཁར་ཕྱག་ཁྲི་མཆོག་གིས་ཇོ་བོ་སྐུ་གཤེགས་པར་གདའ། དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་བཤད་ཐང་རྒྱངས་ལ་བགྱིད་པར་ཞུ་ཞུས་པས། བྱ་བ་ངན་པ་ཡིན་བོར་ལ་ཐོངས་གསུངས། འོ་ན་སྒྲུབ་པ་རྩེ་གཅིག་བགྱིད་པར་ཞུ་ཞུས་པས་ཀྱང་དེ་སྐད་གསུངས། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞུས་པས། ཚེ་འདི་བློས་ཐོངས་གསུངས་པ་གཅིག་བྱུང་བས། ཇོ་བོའི་ཞལ་ཏ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས། མི་ཟས་ངན་པ་སྤངས་ནས་རྭ་སྒྲེང་གི་ཤུག་གསེབ་ཏུ་སྐུ་ཚེ་འདར་བཅུག་པ་ཡིན།
དེ་དང་མཐུན་པར་རྭ་སྒྲེང་ཇོ་བོ་ཞིག་གིས་སྐོར་བ་རྐྱང་པ་ལ་བསྒྲིལ་བས་འབྲོམ་གྱི་ཞལ་ནས། ཇོ་བོ་སྐོར་བ་བྱེད་པ་ཡང་གློ་བ་དགའ་སྟེ་ཆོས་ཤིག་རང་བྱས་ན་མི་ལེགས་སམ་གསུངས། ཁོས་ཕྱག་བྱས་པས་ཀྱང་དེ་སྐད་གསུངས། ཀློག་པ་བྱས་པས་ཀྱང་དེ་སྐད་གསུངས་པས། ད་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བགྱི་ཞུས་པས། ཚེ་འདི་བློས་ཐོངས་བྱ་བ་ལན་གསུམ་གསུངས། འབྲོམ་ཉིད་ཀྱང་སྐུ་གཤེགས་ཁར་ཤུག་གསེབ་ན་ཕར་ལ་བཞུགས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་མགོ་བསྙོམས་ནས། བདག་ནི་གྲོལ་བ་དོན་གཉེར་ལ། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟིའི་འཆིང་མི་དགོས། །གསུངས། ཡང་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་རྙེད་དང་མ་རྙེད་དང་། །ཞེས་རེས་འགོ་ཙམ་རེ་དང་རེས་ཕྱེད་ཙམ་དང་། རེས་ཚང་བར་གསུངས། ཁོང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་དེ་དགོས་ཞལ་མི་གདའ་སྟེ། རྗེས་འཇུག་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གསུངས་པར་གདའ། ཆོས་སྙིང་ནས་བྱེད་ན་ཚེ་འདི་བློས་གཏོང་དགོས་པར་འདུག །ངེད་བླ་མའི་ངོས་ནས་གསོན་རིང་ལ་འཁོར་གཡོག་རྣམས་འཐད་རབ་བྱུང་སྟེ་འདས་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟར་ཡོང་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད། ང་རང་གི་ངོས་ནས་དཔལ་ཨ་ཏི་ཤ་དང་། རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པའི་ཞབས་དྲུང་དུ་དགའ་ལྡན་དུ་འགྲོ་བསམ་པ་ཡོད། དཔལ་ཨ་ཏི་ཤ་དང་། རྒྱལ་བ་ཙོང་ཁ་པ་གཉིས་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་མི་འཕྱུག་པའི་གཟེར་ཐེབས་པས་ད་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱང་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་དབྱེར་མེད་དུ་གྱིས་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ་དང་། ལས་ལ་གང་ཤོང་བའི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་ཡིན། ཁྱེད་གཉིས་བསླབ་སྦྱངས་དང་ཐོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མེད་ནའང་། ཆོས་རྒྱུན་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་སེམས་པ་དང་། ལྟ་རྟོགས་གྱིས་ལ་བླ་མ་དེ་ལ་འཆོལ་དང་སྙིགས་མའི་དུས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིན་སྐར་ལས་དཀོན་པས་ཆོས་མི་ཉན་དགུ་ཉན་མ་བྱེད་རྟེན་གསུམ་འདི་ཚོ་ལ་མཆོད་པ་འོ་མ་བརྒྱལ་བ་བྱུང་ན། ངེད་ཀྱི་ཟླ་མཆོད་ལོ་མཆོད་ཀྱང་དེ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འབུངས། ཁྱེད་རང་གཉིས་ཀྱང་བེམ་རིག་མ་བྲལ་རིང་ལ་ནང་འདིར་མ་བྲལ་བ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེ་བར་ལ་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ལ་བློ་རྩེ་གཏད་ནས། སྐྱེས་པ་ལྷས་མ་ཚོར། ཤི་བ་འདྲེས་མ་ཚོར་བ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་གསུང་བའི་ཞལ་ཏ་གནང་།
དེ་ནས་ཞིང་བརྗེ་བའི་སྔ་ལྟས་སུ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུར་ཕེབས་པ་ལྕགས་ཡོས་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༧༡ ལོའི་ནང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་བབས་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཟླ་བ་ལྔ་པའི་ཉི་ཤུ་ལྔའི་དགོངས་ཁའི་དུས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཉི་མ་སྒྲིབ་ནུས་པ་ཙམ་བབས། གླིང་གང་ཡོད་ལ་བབས་པ་དང་། དེའི་ནུབ་གྲྭ་དགོན་སྐམ་དགོན་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་བབས་པ་བྱུང་། ཚེས་བཅུ་བདུན་གྱི་ཉིན་པར་ཞལ་ཏ་ལ། སྒྲུབ་གསར་བའི་དབུ་མཛད་ཁོང་བོས་ནས་ཁྱེད་རང་རྣམས་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞིག་གྱིས་གསུངས་པས། དེ་རིང་སྐུ་ཤེད་ཆེན་པོ་ཡང་མི་འདུག་པས་སྐུ་མདུན་དུ་བསྡད་ནས་སྐུ་ཤེད་ཆེར་སོང་བ་དང་སང་གདན་དྲངས་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟར་བྱས་ཆོག་པ་ཞུ་ཞུས་པས། དེ་རིང་གཅིག་བྱུང་ན་བསམ། སང་ནས་བྲེལ་འགོ་ཟུག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་གསུངས། བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཉིན་གང་དུ་སྟེང་དུ་ཉི་མ་ལ་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་། བཅུ་དགུའི་ནམ་ལངས་པ་དང་ཞིང་གཤེགས་ཏེ་དགའ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་སོ། །རྗེ་འདིའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་མཁྱེན་འདོད་མཆིས་ཚེ་སྤྱན་སྔ་བློ་གྲོས་འཇིགས་མེད་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་ཅེས་པ་ཟུར་དུ་བཞུགས་པས་དེར་གཟིགས་པར་འཚལ་ལོ།།
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདིས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གནད་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་རྩོམ་ནི། པོད་དང་པོར། ༀ༽ ཐོག་མར་བློ་སྦྱོང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་དང་། ཨ༽ བློ་སྦྱོང་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག་ལུང་གི་བང་མཛོད། ཨཱ༽ དང་པོའི་བློ་སྦྱོང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རྩ་བ། དེའི་གཞུང་འགྲེལ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཕན་བདེའི་ཆར་འབེབས། ཨི༽ བློ་སྦྱོང་གི་ཁྲིད་ཡིག་རྣམ་དག་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དང་། ངན་སོང་སྒོ་གཅོད། ཨུ༽ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་ལྷན་ཐབས་མན་ངག །ཨཱུ༽ སྐྱིད་སྡུག་ལམ་ཁྱེར་གྱི་གདམས་ངག་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲོན་མེ། རྀ༽ བླ་མ་དམ་པའི་ཞལ་གྱི་བདུད་རྩི་ལེགས་བསྡམས། རཱྀ༽ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་རིགས་པའི་ཆུ་གཏེར། ལྀ༽ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་རིགས་པའི་ཆུ་གཏེར། ལཱྀ༽ བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་བསྡུས་དོན་མཁས་པའི་མགུལ་རྒྱན། ཨེ༽ བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བསྡུས་པའི་རྩ་འགྲེལ། ཨཻ༽ བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཟུར་འདེབས་ཉེ་བར་མཁོ་བ། ཨོ༽ བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ཡིག་གཞན་ཕན་སྙིང་པོའི་ཟུང་འཇུག་རིན་པོ་ཆེ། ༀ༽ བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་ཁྲིད་ཡིག་སྙན་བརྒྱུད་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ཨཾ༽ ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་བཅས་སོ།།
པོད་གཉིས་པར། ཨཿ༽ རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད་དང་། སཱ༽ རྗེ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་ཆུ་རྒྱུན། ཧཱ༽ རྒྱ་མ་ཁུ་དབོན་གྱི་རྣམ་ཐར་དད་པའི་ཆུ་རྒྱུན། ཀ༽ མན་ངག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ། ཕྱག་ཆེན་སྙིང་པོ་རབ་གསལ། ལེགས་བཤད་ཆོག་ཤེས་ལམ་སྟོན། གྲོས་འདེབས་བདུན་ཅུ་མ་བཅས་གདམས་ངག་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ། ཁ༽ ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཞེན་འཁྲིས་ཀུན་གཅོད། ག༽ མདུན་ལེགས་མ། གྷ༽ འཆི་བདག་འཇོམས་མ། ཡང་གྷ་༽ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་ཟབ་དོན་རབ་གསལ། ང༽ ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་རྩ་བ། ཡང་ང་༽ དེའི་འགྲེལ་པ་ཐེག་ཆེན་རབ་གསལ། ཙ༽ གླང་རི་ཐང་པའི་བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མ་སྨོན་ལམ་དུ་བྱས་པ། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པའི་རིམ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བའི་སྨོན་ལམ། ཡང་ཙ༽ ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་བྱང་སེམས་དོན་གཉེར་དང༌། བློ་སྦྱོང་དགྲ་ཟུན་ཤན་འབྱེད། ཚ༽ རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ། སེམས་པ་ཆེན་པོ་བཟང་སྐྱོང་ལ་བསྟོད་པ་དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་སོགས་བསྟོད་པ། ཛ༽ དོན་དམ་བྱང་སེམས་ཀྱི་བློ་སྦྱོང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་བྱིན་རླབས་མྱུར་འཇུག །ཡང་ཛ༽ བྱང་སེམས་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱོང་རིན་ཆེན་བང་མཛོད། ཛྷ༽ སྟོན་པ་ལ་བསྟོད་པ་ཟབ་མོ་སྤྲོས་མེད། བསྟོད་པ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་ཚད། ཉ༽ ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ། འདུལ་བའི་ལས་ཆོག་སྡོམ་ཚིག །ཐིག་རྩ། ཐེག་ཆེན་རྩེའི་བཅའ་ཡིག་དང་། རྟེན་བཤད། མངོན་བརྗོད་བསྡུས་པ། ཊ༽ གསུང་རབ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་གསུང་རབ་གསལ་བྱེད་ལ། ཋ༽ རིན་ཆེན་སྒང་གི་བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མ། ཌ༽ མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པ་བཅས་སོ།།
པོད་གསུམ་པར། ཌྷ༽ སྤྱོད་འཇུག་གི་བསྡུས་དོན་མཁས་པའི་མགུལ་རྒྱན། ཎ༽ བཤེས་སྤྲིང་གི་བསྡུས་དོན་དགོངས་པ་རབ་གསལ། ཏ༽ དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་ཟབ་ལམ་མཐར་ཐུག །ཐ༽ སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་ཁྲིད་རྩ་བ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་རྗེ་དང༌། བླ་མ་དབུ་མ་པ་ལ་གནང་བ། དེའི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ཁྲིད་ཡིག །ད༽ གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཟབ་མོའི་གཏམ་བརྗོད། དྷ༽ དབུ་མའི་ཉམས་ལེན་ལྟ་ངན་མུན་སེལ་རྩ་འགྲེལ། ན༽ དབུ་མའི་ལྟ་ཁྲིད་ཆེན་མོ། པ༽ རྣམ་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྟ་ཁྲིད་ལ། ཕ༽ གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། བ༽ འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་ཆེ་བ། དགེ་ཚུལ་གྱི་བླང་དོར་གསལ་བྱེད། དུས་དྲན་བྱེད་ཚུལ། བྷ༽ འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ་བསྡུས་པ་གཞན་ཕན་འོད་ཕྲེང་། མ༽ བསླབ་བྱ་གནང་བཀག་རབ་གསལ། ཡ༽ བསྙེན་གནས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྒྱས་པ་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ། ར༽ ལེགས་པར་བཤད་པ་མི་ཆོས་གནད་ཕྲེང་། ཡང་ར༽ ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལུང་གི་བང་མཛོད། ལ༽ འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་བསྐྱེད་རྫོགས་སྙན་བརྒྱུད་བདེ་ཆེན་རྒྱ་མཚོ། ཝ༽ བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པའི་རྫོགས་རིམ་སྙིང་པོ་སྒོམ་ཚུལ། ཤ༽ བདེ་གཤེགས་སྐུ་རྟེན་སྒྲུབ་ཚུལ་དང༌། དེའི་ཕན་ཡོན། མཆོད་རྟེན་གྱི་ཚད་སྟོན་པ་ལེགས་བཤད་གསེར་ཕྲེང་། ཥ༽ རྙིང་མ་དང་། བོན་གྱི་རྣམ་གཞག །བོན་གྱི་འདོད་ཚུལ་རགས་པ། ས༽ སྔགས་སྨོན་སེམས་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ། ཧ༽ གཤིན་པོ་དམན་མཆོག་ལ་ཕན་པ་གདགས་ཚུལ། ཀྵ༽ འཇིག་རྟེན་བྱ་བའི་རྣམ་བཤད་མཁས་པའི་ཡིད་འཕྲོག །བཅས་མདོར་ན། བློ་སྦྱོང་དང་། ལམ་རིམ། ལྟ་ཁྲིད། འདུལ་བའི་བསླབ་བྱ། གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྐྱེད་རྫོགས། བླ་མའི་རྣམ་ཐར། ཞལ་གདམས་དང་འཕྲིན་ཡིག་སོགས་གསུང་རྩོམ་ཤོག་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་བྱས་པའི་པོད་ཆེན་གསུམ་བཞུགས་སོ།།
[1] རྣམ་ཐར་དད་པའི་སྒོ་འབྱེད། ༼ཨཿ༽ ཤིང་དཔར། དཔེ་རིང་ཤོག་གྲངས་ ༡ན༢
[2] སྤྱན་སྔ་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གསུང་འབུམ། མན་ངག ། ༼ཀ༽ ཤིང་དཔར་དཔེ་རིང་། ཤོག་གྲངས་ ༥བ༦
རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཆུ་དབར་བུའོ།།

