སྐྱབས་རྗེ་རྫ་རོང་ཞྭ་དེའུ་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེས་ (1924-2011) མཛད་པའི་བོད་ཡུལ་ལ་སྟོད་དིང་རི་གླང་སྐོར་གྱི་ནང་རྟེན་བྱིན་ཅན་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དད་པའི་ས་བོན་ལས[1]། ནང་རྟེན་གཉིས་པ་དིང་རྡོ་སྨུག་པོ་ཞེས་པ་འདི་ནི། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་རབ་སྦྱངས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བ་ལ་དད་པ་ཐོབ་པས། སངས་རྒྱས་དེས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འཁོར་དུ་ལུང་བསྟན་ཏེ་སྐྱེ་བ་བཞེས་པའི་དུས་དེར།

ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ནང༌། སྟག་གི་ལོ་༼ལྕགས་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༦༩༠༽ལ་བབསྟེ། ་་་་་དབོན་ད་རྒྱལ་དང་བློན་ཆེ་ཁྲི་འབྲིང་གྱིས། རྩང་གི་གླིང་དཀར་ཚལ་དུ་བསྡུསྟེ། རྩང་ཆེན་ཕོའི་ཁྲམ་དམར་པོ་བཏབ། ཅེས་པ་ལྟར་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་སྐུ་དུས་སུ་ས་ཆ་དེར་བློན་ཆེན་དྲག་གྲས་རྣམས་འདུ་འཛོམས་ཐོག་བོད་ཀྱི་དམག་སྲིད་སོགས་ཀྱི་ལས་དོན་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་མྱོང་ལ། ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དེབ་ཐེར་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ལས། ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སྡེ་སྲིད་དབང་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐབས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སོ་ཁ་བསྲུང་བར་འུ་ཡུག་གླིང་དཀར་གྱི་རྫོང་བརྩིགས་ཞེས་གསལ།

སྐྱིད་ཤོད་གདོང་མཁར་རྫོང་ནི། དེང་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ཁོངས་གདོང་དཀར་གྲོང་ཚོའི་ཉེ་འགྲམ་གྱི་རི་སྟེང་དུ་ཡོད་ལ། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ལས། ཕོ་བྲང་གོང་རི་དཀར་པོ་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་ ༡༤ པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་ཏཱ་སི་ཏུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་སྐབས་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་རྫོང་ཆེན་བཅུ་ཐམ་པ་བརྩིགས་པའི་གྲས་དེང་སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་གདོང་དཀར་གྲོང་ཚོའི་འགྲམ་གྱི་རི་སྟེང་དུ་རྫོང་ཤུལ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཚུལ་གསལ་མོད།

  ལོ་རྒྱུས་ཡིག་རིགས་ལྟར་ན། བོད་རྒྱལ་གྱི་གདུང་རྒྱུད་གླང་དར་མའི་སྲས་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུང་གི་སྲས་མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་རྒྱལ་རྒྱུད་ཁྲིར་འཁོད་སྲིད་དབང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་བསྐྱངས་རྗེས་གཡོ་རུའི་མངའ་ཐང་ཕལ་ཆེར་ཤོར་ཏེ་གཙང་དུ་འཕོ་སྐྱེས་གནང་དགོས་བྱུང་སྟེ། ཐོག་མར་རྒྱལ་རྩེར་ཕྱག་ཕབ་ཀྱིས་ཕོ་བྲང་རྒྱལ་མཁར་རྩེ་ཞེས་པ་བསྐྲུན་པར་མཛད་ཅེས་དང༌། ཡང་ཡབ་གཤེགས་རྗེས་གཙང་གི་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེར་རྫོང་ཆོས་འཁོར་རྒྱ་ཆེར་བསྐོར་ཅིང༌། སྐུ་ཚེའི་མཇུག་གྲོམ་པ་ལྷ་རྩེར་བྲག་ལ་ཕོ་བྲང་མཛད་ནས་བཞུགས་སོ། །ཞེས་གསལ་བར་གཞིགས་ན་དེ་སྔའི་ལྷ་རྩེ་རྫོང་མཁར་ཐོག་མ་འདིའི་དུས་བྱུང་བར་ཡིན་འདྲ་ཡང༌།

       ཉང་སྨད་པ་རྣམ་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་ནི། ད་ལྟ་གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་གནས་པ་རྣམ་རྫོང་པ་རྣམ་ཤང་པ་རྣམ་གྲོང་ཚོའི་རི་སྟེང་དུ་ཡོད། རྫོང་འདི་རབ་བྱུང་དྲུག་པའི་འགོར་ཏཱའི་སི་ཏུས་ས་སྐྱ་པའི་ལག་ནས་སྲིད་དབང་འཕྲོགས་རྗེས་དབུས་གཙང་གཉིས་སུ་རྫོང་ཆེན་བཅུ་གསུམ་བརྩིགས་པར་བཤད་པའི་ནང་ནས་གཅིག་ཡིན་ཞེས་དཔྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་མོའི་གླུ་དབྱངས་ནང་གསལ་བ་མ་ཟད། རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྒྱལ་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ནང་གསལ་ལྟར་ན། ཁོང་གི་མེས་པོ་ནང་ཆེན་འཕགས་པ་དཔལ་གྱི་སྣ་ཚོགས་དབྱིག་ཅེས་ཤིང་མོ་སྦྲུལ་ལོའི་ཟླ་བ་གཉིས་པའི་ཚེས་ཉི་ཤུ་ལ་རྩེ་ཆེན་དང༌། མཁར་ཁ། པ་སྣམ་ལྷུན་གྲུབ་རྩེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲམ་གཞིས་སྐར་འཛིན་དུས་མཉམ་དུ་མཛད་ཅེས་པ་ལས། དེ་མིན་ས་མིང་སྐོར་ཡིག་རིགས་ངེས་གསལ་མ་མཆིས་ཀྱང་པ་སྣམ་ཞེས་པའི་ས་མིང་ཐ་སྙད་སྐོར།

  ཉང་སྟོད་རྒྱལ་མཁར་རྩེ་རྫོང་ནི། ད་ལྟ་གཞིས་ཀ་རྩེ་ས་གནས་རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་རྡལ་གྱི་རྫོང་རིའི་སྟེང་དུ་ཡོད། རྫོང་འདི་ཐོག་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ནི་བཙན་པོ་རྒྱལ་པོ་གླང་དར་གྱི་གདུང་སྲས་དྲི་མ་མེད་པ་གནམ་ལྡེ་འོད་སྲུང་དང༌། སྲས་གཞན་མངའ་བདག་ཡུམ་བརྟན་གཉིས་རྒྱལ་སྲིད་ལ་མ་འཆམ་པས་ཡུམ་བརྟན་གྱིས་དབུ་རུ་དང༌། འོད་སྲུང་གིས་གཡོ་རུ་ཞེས་ལྷོ་བྱང་བཅད་བཟུང་གིས་དབུ་གཡོར་འཁྲུག་པ་བྱུང་སྟེ་བོད་ཁམས་སིལ་བུའི་དུས་འོད་སྲུང་ཕྱོགས་ཁག་སྟོབས་ཞན་ཕམ་ཁ་བྱུང་ནས་དབུས་གཙང་གྱེས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་སྟེ་མཐར་འོད་སྲུང་གི་སྐུ་ཚེའི་མཇུག་གཡོ་རུར་གནས་པའི་སྟོབས་ཤུགས་བརྟན་གནས་མ་ཐུབ་པར་གཙང་ཕྱོགས་སུ་འཕོ་སྐྱས་གནང་དགོས་བྱུང་རྐྱེན་འོད་སྲུང་གི་སྲས་མངའ་བདག་དཔལ་འཁོར་བཙན་གྱིས་དང་ཐོག་རྒྱལ་རྩེར་གནས་གཞི་བཅའ་སྟེ་མྱང་སྟོད་ཤར་ཁ་བ་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྲུའི་རི་བོའི་རྩེར་ཕོ་བྲང་རྒྱལ་མཁར་རྩེ་ཟེར་བ་བསྐྲུན་པར་བརྟེན་བསྡུས་མིང་རྒྱལ་རྩེ་ཞེས་གྲགས་པ་བྱུང༌།