མཁན་ཆེན་བོ་དྷི་ས་ཏྭའམ་ཞི་བ་འཚོ། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་མཆོག་ནི་བོད་དུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རབ་བྱུང་ཐོག་མར་འཛུགས་སྐབས་སྡོམ་པ་གནང་མཁན་ཡིན་པས་མཁན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བས་བོ་ངྷི་ས་ཏྭ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཞུ་སྲོལ་ཡིན། མཚན་དངོས་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཤནྟ་རཀྵི་ཏ་སྟེ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན་ཞི་བ་འཚོ་ཟེར། མཚན་གཞན་རྣམ་སྣང་མཛད་དུ་ཡང་གྲགས། དམ་པ་འདི་ནི་ཤིང་བྱ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་ 685 ལོར་རྒྱ་གར་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་བྷང་གྷ་ལའམ་ཟ་ཧོར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཡབ་རྒྱལ་པོ་གཙུག་ལག་འཛིན་ལ་སྲས་ལྕམ་སྲིང་གསུམ་ (ཆེ་བ་དྷརྨ་རཱ་ཛ། འབྲིང་བ་མཁན་ཆེན་འདི་ཉིད། ཆུང་བ་ལྷ་ལྕམ་མནྔྷ་ར་བ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་གཟུངས་མར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་) ཡོད་པའི་འབྲིང་པོ་ཡིན།

དུས་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོར་བསྡུས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་རབ་བྱུང་གི་ལོ་གསར་ངོས་བཟུང་བ།      རྩོམ་པ་པོ།  མདོག་གཞུང་བ།  བཟོད་པ་ཆོས་འཕེལ།   ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལ་འདིར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དུས་གོ་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ། འདུལ་བ་མདོ་རྩ་ལས། ཉིན་མཚན་གྱི་ཆ་སྔ་དྲོ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུས་ཚོད་ཀྱང་ངོ་། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས། དུས་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མདོར་བསྡུས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་རབ་བྱུང་གི་ལོ་གསར་དེ་ངོས་བཟུང་བ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་དུས་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསུངས་ཚུལ་དང་། དེ་ལས་ལོ་འགོ་གང་ནས་འཛིན་ཚུལ། ཞར་བྱུང་དུ་རབ་བྱུང་ལོ་གསར་ངོས་བཟུང་བ་དང་གསུམ། དང་པོ། བསྟན་བཅོས་དང་གསུང་རབ་དག་ལས་དགོས་པའི་དབང་གིས་དུས་ཚིགས་དེར་དབྱེ་བ་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཙམ་ཞིག་གསུངས། དེ་ཡང་དུས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་ཚད་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུ། ཟླ་འཇོག་གི་སྤང་ལྟུང་སྐབས་སུ་མདོ་རྩ་ལས། དུས་ཚིགས་སུ་སྤྱད་པ་ལས་ནི་ཞེས་པ་ནས་ཟླ་བ་བཞི་རེར་དུས་ཚིགས་རེར་བྱས་པའི་དགུན་དང་། དཔྱིད་དང་། དབྱར་བཅས་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་གསུམ་དུ་གསུངས། དེ་ཡང་མགོ་ཟླ་བ་དང་། རྒྱལ་ཟླ་བ་དང་། མཆུ་ཟླ་བ་དང་། དབོ་ཟླ་བ་དང་བཞི་ནི་དགུན་དང་། ནག་པ་ཟླ་བ་དང་། ས་ག་ཟླ་བ་དང་། སྣྲོན་ཟླ་བ་དང་། ཆུ་སྟོད་ཟླ་བ་དང་བཞི་དཔྱིད་དང་། གྲོ་བཞིན་ཟླ་བ་དང་། ཁྲུམས་སྟོད་ཟླ་བ་དང་། ཐ་སྐར་ཟླ་བ་དང་། སྨིན་དྲུག་ཟླ་བ་དང་བཞི་དབྱར་གྱི་དུས་ཡིན་པའོ། །

༄༅། །སྔགས་ཀྱི་བཀླག་ཐབས་བསྡུས་པ།   སྣར་ཐང་ལོ་ཙཱ།   རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མནྟ་སྱ་པ་ཐོ་པཱ་ཡ་བི་ཙིནྟ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སྔགས་ཀྱི་བཀླག་ཐབས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། བླ་མ་དང་མགོན་པོ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚོགས་གཉིས་སྤྲིན་དཀར་འཛུམ་པ་ལས་འོངས་མཚན་དཔེའི་རི་དྭགས་གཟུགས་ཀྱིས་བཀྲ། །ཁྱེད་སྐུ་ཟླ་བ་ཆ་ཤས་ཡོངས་རྫོགས་ཕྲིན་ལས་འོད་དཀར་ཁོར་ཡུག་ཅན། །གང་གིས་མཐོང་ན་སྙིང་མུན་སེལ་བྱེད་གདུལ་བྱའི་མཁར་ཁྱབ་འགྲོས་གཉིས་པ། །དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་མཚན་མོའི་མགོན་ཁྱོད་དེ་རིང་བདག་བློའི་ཀུ་མུད་སྐྱོངས། །གསང་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོའི་གཞལ་ཡས་ཁང་། །བདེ་བར་འཇུག་འདོད་གང་བློའི་བུ་མོ་ལ། །སྒྲ་སྦྱོར་སྔགས་ཀྱི་བརྗོད་ཚུལ་མགུལ་རྒྱན་མཆོག །གནད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དེ་རིང་ཁོ་བོས་སྦྱིན། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ནི་གང་། དེ་ཁམས་གང་གིས་བསྡུས་ཤིང་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་གང་། བཀླག་པའི་ཐབས་ནི་ཅི་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི་སྟེ། །ཕོ་མོ་མ་ནིང་གསུམ་དུ་གནས། །ཨ་ཀུ་ཧ་ྈྐ་ནམ་མཁའི་ཁམས། །མགྲིན་པའི་གནས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཨི་ཙུ་ཡ་ཤ་རླུང་གི་ཁམས། །ལྕེ་རྩེ་སོ་རྐན་དག་ལས་སྐྱེ། །རྀ་ཊུ་ར་ཥ་མེ་ཡི་ཁམས། །སྤྱི་བོ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ཨུ་པུ་ཝ་ྉྤ་ཆུ་ཡི་ཁམས། །མཆུ་ཡི་གནས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལྀ་ཏུ་ལ་ས་ས་ཡི་ཁམས། །ལྕེ་རྩེ་སོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆུང་བ་སྡེ་ལྔ་ནི། །ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་རྣམས་ས། །ཁ་སོགས་ཆུ་ཡིན་ག་སོགས་མེ། །གྷ་སོགས་རླུང་ཡིན་ང་སོགས་མཁའ། །

གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ།   གཡུ་ཐོག་རྙིང་མ་ཡོན་ཏན་མགོན་པོ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ས་མོ་སྦྲུལ་གྱི་ལོར་སྟོད་ལུང་སྐྱིད་སྣ་རུ་ཡབ་གཡུ་ཐོག་ཁྱུང་པོ་རྡོ་རྗེ་དང༌། ཡུམ་རྒྱ་པ་ཆོས་སྒྲོན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྤྲེལ་ཟླའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐོག་རང་གི་ཡབ་ལས་ཡི་གེ་འབྲི་ཀློག་དང༌། གསོ་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་གསན་པས་ཚེགས་མེད་དུ་མཁྱེན་ཏེ་ནད་པ་བསྐྱངས། དགུང་ལོ་ལྔ་པར་ཡབ་ལས་བདུད་རྩི་སྨན་སྒྲུབ་དང༌། སྨན་བླའི་སྒྲུབ་ཐབས་རྗེས་གནང་དང་བཅས་པ་ཞུས། དགུང་ལོ་བཅུའི་ཐོག་ཆོས་རྒྱལ་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱིས་སྤྱན་དྲངས་ནས་བསམ་ཡས་སུ་ཕེབས། རྒྱལ་པོས་ཉམས་སད་བླང་ཕྱིར་བྲང་ཏི་རྒྱལ་གཉེར་མཁར་ཕུག་སོགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་དུ་བཅུག་པས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཏེ་བོད་སྨན་མཁས་པ་མི་དགུའི་གཙོ་བོར་གྱུར།

དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཁ་གསལ། ༡དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་འགྲེལ་བཤད། ༢དུས་ཆེན་དེའི་ངོ་བོ་དང་བྱུང་བ།༣དུས་ཆེན་དེའི་ཁྱད་ཆོས། ༤དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་གྱི་བྱེད་སྒོ། ༥དུས་ཆེན་གྱི་ད་ལྟའི་འགྱུར་བ། ༡དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན་གྱི་མིང་གི་་རྣམ་གྲངས་ནི་། དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང།དཔལ་ལྷའི་གསོལ་མཆོད། དཔལ་ལྷའི་དུས་ཆེན། དཔལ་ལྷའི་རི་ཁྲོད། དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང་ནི་་བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་༡༥ཉིན་ལྷ་ས་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྔར་ནས་གྲྭ་སྒྲིག་བྱས་པའི་ཆང་ཕུད་རྣམས་འཁྱེར་ཏེ་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོར་མཇལ་ཁ་ཞུ་བ་དང་ཡར་ཆང་ཕུད་ཕུལ་བ་དང་མར་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆང་འཁྱེར་ཡོང་ཏེ་ནང་མི་དང་གཡོག་པོ་གཡོག་མོར་གནང་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད་མདུན་ཆང་གི་ཚབ་ཏུ་དངུལ་ཡང་སྟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་དེར་དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང་ཟེར།

དེ་ཡང་སྔོན་འདས་པའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་སྟོད་ཀྱི་ཆར། བོད་རྒྱལ་གནམ་རི་སྲོང་བཙན་གྱིས་སྲས་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་བཞེས་པའི་ས་མོ་གླང་གི་ལོར་ (སྤྱི་ལོ་629) རྒྱལ་སྲིད་གསར་དུ་སྐྱོང་དུས་དགའ་སྟོན་གྱི་ཡོ་ལང་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་ན། མཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་ཕྲན་དང་བཅས་པས་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་གྱི་འདུ་འགོད་དང་མཚུངས་པའི་ཕོ་ཉ་ཡང་ཡང་མངགས་ནས། བོད་རྒྱལ་ལ་རང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཡི་གེར་བཀོད་པའི་འཚམ་ཞུའི་འཕྲིན་ཡིག་དང་འཚམ་སྐྱེས་སུ་རིན་ཐང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་རྟེན་མཚོན་འདི་དང་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེར་བྲིས་ནས་བཀུར་བ་ལ། དེ་དུས་བོད་རང་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་སྐྱེས་ལན་དང་འཕྲིན་ལན་ལ་རྒྱལ་ཁམས་དེ་དང་དེའིཡི་གེ་ལྟར་འབྲི་བའམ། ངག་འཕྲིན་ཙམ་ལས་བསྐུར་རྒྱུ་མ་བྱུང་བ་དེར་སྲོང་བཙན་གྱི་དགོངས་པ་ལ། རང་ཅག་གི་ཡི་གེ་མེད་པ་འདིས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་ཡང་ལེགས་པར་སྒྲུབ་མི་ཐུབ་པ་དང་། རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱིས་འཕྱ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན། ད་ནི་རྒྱལ་ཁམས་གཞན་གྱི་ཡི་གེ་ལ་རམ་མ་ལས་པར། བོད་རང་གི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་གཙུག་ལག་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་ཐུབ་པའི་ཡི་གེའི་རྣམ་གཞག་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ངེས་པར་ཡོད་དུ་འཇུག་དགོས་སོ་ཞེས་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་བཅས་སོ།།