སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
ཁ་བ་ཅན།
ཁ་བ་ཅན་ བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་གངས་རིས་བསྐོར་བའི་དབང་གིས་ཁ་བ་ཅན་དང་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཞེས་འབོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་ཧཱི་མ་ལཱ་ཡ་ཟེར་བ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཞིང༌། ཧཱི་མ་ལཱ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྤྱིའི་མིང་ལ་རི་བོ་གངས་ཅན་དུ་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་རི་བོ་གངས་ཅན་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོ་ཤོས་དང༌། རིང་ཤོས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་སྟེ། བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀསྨི་རའི་ཤར་ངོས་ནས་བཟུང༌། རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས་བརྒྱུད་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་བར་བརྐྱངས་པའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་ཆ་སྙོམས་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅོ་ལྔས་མཐོ་བ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རི་རྒྱུད་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་བརྒྱད་སྟོང་བརྒྱ་མེད་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོ་བ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ངོས་སུ་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཡོད་པས་ན། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱིའི་མིང་ལ་ཁ་བ་ཅན་དང༌། གངས་ཅན་ལྗོངས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་བཏུས།
བཅུ་གཉིས་པ། འཕན་པོའི་རྫོང་ཁག་ཆེན་པོ་དྲུག་ངོ་སྤྲོད།
བདུན་པ། རྫོང་ཁག་ཆེན་པོ་དྲུག་ངོ་སྤྲོད། ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་། དེ་སྔའི་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི་བྱང་ཆག་ལའི་ལ་རྩེ་ནས། ལྷོ་གཡའ་རོང་ལུང་གཤམ་བར་དང་། ཤར་ཡུང་བ་ལུང་གཤམ་ནས། ནུབ་ལྷུན་སྡིངས་བར་ཡིན་འདུག སྒྲིག་གཞིའི་ཐད་རྫོང་དཔོན་དང་། དེའི་འོག་ལས་དྲུང་གཅིག གཙོ་དྲག་གཞུང་རྒྱུག་སེ་བ་སྒང་དང་། སྟག་ལུང་ཆོས་གཞིས་སྤྱི་ཆེན་དཔོན། ལེན་པོ་བར་གཞི་ཆུ་འཁོར། ཚེ་སྨོན་གླིང་དབུ་མ་གཞིས། གཞུང་རྒྱུག་ལྕང་སྲུང་པ་བཅས་ལྔ། བརྒྱ་ཚོ་རྒན་པོ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཟེར་བའི་སྐབས་ཀླུ་སྡིངས་པ་ངག་དབང་དངོས་གྲུབ། བཅས་ཡོད་པ་ནས་རྒྱུན་གཏན་ལས་དོན་ནི་རྩེ་ཤོད་བཀའ་ཤག་སོགས་བཀོད་རྒྱ་གཞིར་བཟུང་ལས་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུ་དང་། རང་ཁོངས་གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་ནས་ཁྲལ་རིགས་སྒྲུབ་རྒྱུག་གི་ཆ་བགོས་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན། བརྒྱ་ཚོ་རྒན་པོའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་སྐད་གཏོང་བརྡ་རྒྱག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཞོལ་པ་རྐང་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཐེམ་དུད་བཅུ་གཉིས་ཡོངས་ནས་རྫོང་གཡོག་རྩག་རྩིག་རྣམས་རྒྱུག་རེས་སྐུལ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན།…
བཞི་པ། འཕན་ཡུལ་གྱི་རྩེད་མོའི་རིགས་དང་། ལྔ་པ། དུས་ཆེན་ཁག་གི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད།
བཞི་པ། རྩེད་མོའི་རིགས། ༡༽ བྱིས་པའི་རོལ་རྩེད། བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་དུས་སུ་རྩེད་མོ་རྩེ་ཚུལ་དེ་བོད་མི་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར། ཨ་ཅུག་དང་། ཨབ་བསྟོར། ཐེད་པེད། ཨ་ཀ་རྟིང་ཀ ཨ་མ་མེ་སློང་། ཨ་ཁུ་སྤྱང་ཀི སྦེ་ག་འགྲན་པ། གབ་རེས་ཡིབ་རེས། དཔྱང་ཐག་རྩེད་མོ། སི་སི་སི་མ་སོགས་རྩེ་བཞིན་ཡོད། ༢༽ རྒན་པའི་རོལ་རྩེད། སྦག་ཆེན། ཤོ། རྡོ་སྒོར།…
གསུམ་པ། འཕན་ཡུལ་གྱི་གླུ་གར།
གསུམ་པ། འཕན་ཡུལ་གྱི་གླུ་གར། ཡུལ་ལུང་གང་དང་གང་ཡིན་རུང་རང་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གླུ་དང་གར་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་གང་མང་ཞིག་ཡོད་ངེས་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་ཡུལ་ལུང་འཚོ་བ་མཚོན་པའི་གླུ་གཞས་གང་མང་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡང་གླུ་གཞས་ལ་འབྲོག་གཞས་དང་ལས་གཞས། གཞས་ཆེན་དང་སྒོར་གཞས་སོགས་གཞས་རིགས་སྣ་མང་ཡོད། དཔེར་ན་ཞིང་ལས་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་ངལ་རྩོལ་བརྩོན་སེམས་མཚོན་པའི་གླུ་གཞས་དང་། རི་ལུང་ནགས་ཚལ་སོགས་ལ་རྫི་བོར་འགྲོ་སྐབས་ཀྱི་གླུ་གཞས། གཞན་ཡང་ཆང་ས་དང་དུས་སྟོན་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཚོན་པའི་གླུ་གཞས་སོགས་ཡོད། དེ་མཚུངས་འཕན་པོའི་ཡུལ་དུ་ཡང་སྣ་མང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གླུ་གར་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ཡུལ་འཕན་པོའི་ངལ་རྩོལ་བརྩོན་སེམས་མཚོན་པའི་གླུ་གཞས་འགའ་ཞིག་དཔེ་མཚོན་དུ་བཀོད་ན། འཕན་པོའི་ཡུལ་གྱི་ཞིང་ལས་ངལ་རྩོལ་ནི་ངེས་པར་དུ་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་དང་། སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་སྐྱོང་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་གནང་གི་ཡོད། ངལ་རྩོལ་བ་ཚོས་སྒོ་ཕྱུགས་ལ་བཅངས་པའི་བརྩེ་སེམས་མཚོན་པའི་དམངས་གཞས། མཛོ་ཕོ་རོལ་གྱི་གསེབ་ལ། །སྐྱོ་གླུ་ལེན་པ་མ་གནང་། །ཨོ་ལོས་སྤང་སྟོད་ཕྱོགས་ལ། །རྩྭ་ཁ་གང་བཟང་ཞུས་ཆོག །ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། འཕན་པོ་བས་ནམ་རྒྱུན་ལས་དོན་གང་ཞིག་ངལ་བ་ཇི་ཙམ་ཆེ་རུང་སྙན་པའི་གླུ་དབྱངས་ལེན་ཞིང་ངལ་རྩོལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་།…
གཉིས་པ། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ལས། རྒྱན་གོས་དང་ལག་རྩལ།
གཉིས་པ། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས། དང་པོ། རྒྱན་གོས། སྤྱིར་བོད་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་སྤྱི་འགྲེ་ལྟར་ངེད་འཕན་ཡུལ་གྱི་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་དར་གསུམ་ཚང་མས་དུས་ཆེན་སྐབས་རང་གི་འཁོས་བབ་ལ་གཞིགས་པའི་རྒྱན་ཆའི་རིགས་འདོགས་པའི་དང་འདོད་ཆེ་ཞིང་། གྱོན་ཆས་ཀྱང་ནམ་རྒྱུན་དང་དུས་ཆེན་སྐབས་ཀྱི་གཟབ་མཆོར་ལ་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་འཕན་ཡུལ་གྱི་རྒྱན་གོས་རིགས་ལ་དར་སོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན་རྒྱན་གྱི་ཆ་ནས་ཕོ་རྣ་གཡུ་ཅན་ལ་དགྲ་ལྷ་འཁོར་ཞེས་ཟེར་ཞིང་། ཁྱོ་ག་ཡིན་ན་གསེར་དངུལ་གང་རུང་གི་རྣ་རྒྱན་ཨ་ལོང་གཡུ་ཕྲ་ཅན་དང་། རྣ་གཡུ། གཟི་དང་གཡུ་བྱུར་སོགས་ཀྱི་ཕྲ་བཏབས་པའི་ཚིགས་ཁེབས་མཛུབ་རྒྱན་བཟོ་དབྱིབས་འདྲ་མིན། གསེར་གྱི་མཛུབ་དཀྲིས་དམ་པ་དགུ་དཀྲིས། བ་སོ་དང་ཛུལ་གྱི་ལག་སྒོར་དང་། ཀྲད་ཀོར་རམ་ཤ་ཀྲད་སོགས་གྱོན་སྲོལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་གཡུ་བྱུར་སྤེལ་མའི་སྤ་ཕྲུག་ཆེ་ཆུང་དང་། མུ་ཏིག་ལྟག་འཛར། གསེར་དངུལ་ལས་བཟོས་པའི་གཡུ་ཕྲ་ཅན་གྱི་གྭའུ་དང་། གཡུ་བྱུར་སྤུད་ཤེལ་སྤེལ་མའི་སྐེ་ཐག་རབ་འབྲིང་མཐའ་གསུམ། ཨས་སྒོར། སྒྲོག་གདུབ།…
དང་པོ། འཕན་པོའི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དང་། མཐོ་ཚད་དང་རྒྱ་ཁྱོན། རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས། ཐོན་སྐྱེད། སྐྱེ་དངོས་དང་སྲོག་ཆགས་སྐོར།
དང་པོ། ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ། དང་པོ། ས་ཆའི་མཐོ་ཚད་དང་རྒྱ་ཁྱོན། དབུས་འཕན་པོ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ལུང་འདིའི་མཐོ་ཚད་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ནས་དབྱིན་ཁྲེ་ (༡༥༠༠) ཙམ་ལ་ཆགས་ཤིང་། ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་ཞེས་པའི་རྫོང་གི་མངའ་འོག་ན་ཡོད་པའི་རྫོང་ཁག་དང་གྲོང་སྡེ་རྣམས་ལ་བརྗོད། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལྟེ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱང་ཐག་སྤྱི་ལེ་ (༦༥) ཙམ་གྱི་ས་ན་གནས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ནི་འཕན་པོའི་ངས་ཆུའི་ཆུ་མགོ་ནས་ལྷ་སར་མ་ཐུག་བར་གྱི་ཡུལ་ལུང་རྣམས་འདུས་ཡོད། ཡུལ་དེའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ (༤༥༡༢) ཙམ་ཟིན་པ་དང་། ས་གཤིས་རིག་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ (༤༠༠༠) ཙམ་ཡོད་པའི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་འཕན་པོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་ལུང་འདི་ནི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ལ་བཀོད་པ་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་འཕན་ཡུལ་ཕུ་མདའ་བར་གསུམ་ཞེས་ཡུལ་འཕན་པོའི་གཞུང་རྒྱུད་ཀྱི་ངས་ཆུ་ཞེས་པའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཆགས།…