སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་རྣམ་རྒྱལ།
བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་རྣམ་རྒྱལ་ (1884-1942) གྱི་ལོ་རྒྱུས། རྩོམ་པ་པོ། ཞོལ་ཁང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས། དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་དུས་འགོར་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རིག་རྩལ་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྲན་རང་གི་རོལ་མོའི་དགེ་རྒན་ཡིན་སྟབས། སྤྱི་ལོ་ 1980 ལོར་ཕྲན་ནས་དྲན་གསོ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་གི་བྱས་རྗེས་མདོར་བསྡུས་དང་བཅས་ 《མང་ཚོགས་རིག་གནས་》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། གོང་གསལ་ལས་ཁུངས་མཁོ་བསྡུ་བྱས་པའམ་ཟླ་སྒྲིལ་གང་ཡིན་དུས་དེབ་དེ་གྲས་དེང་སང་བཙལ་ཪྙེད་དཀའ་སྟབས། རིག་རྩལ་ཆེད་ལས་ཞིབ་འཇུག་པའི་ནང་དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཚོལ་ཞིབ་བཅར་འདྲི་གནང་མཁན་ཡང་མང་པོ་འདུག་པས།
བོད་མཛངས་བློན་བདུན་གྱི་མཛད་རྗེས་བརྗོད་པ།
གངས་རི་ར་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ལྗོངས་འདི་ནི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་ནས་བཟུང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། ཤེས་རིག་གི་འཕེལ་ཁ་དར་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཡུལ་གྲུ་འདི་ལ་ཡང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་རང་གཅུན་རང་བདག་གི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་བྱུང་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་རེད། མཛངས་བློན་བདུན་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་བྱུང་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་གནས་བབས་འོག་བོད་ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས། ཆབ་སྲིད་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་བཏོན་པས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་དྲན་གསོའམ་ཡི་རངས་སམ། གོང་བཀུར་རམ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མཛངས་བློན་བདུན་ཞེས་འབོད་པ་རེད། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་འགའ་རེའི་ནང་དུ་འཕྲུལ་བློན་བདུན་ཞེས་པར་ཡང་འབོད་མོད། གང་ལྟར་ཡིན་ཡང་བློན་པོ་འདི་དག་ནི་མི་རིགས་ལ་དགའ་བ། མི་དམངས་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ། རྒྱལ་བོ་ལ་གློ་བ་ཉེ་བ། མེས་རྒྱལ་ལ་དགའ་བ། བོད་མི་ལ་དགའ་བ་ཅན་ཏག་ཏག་ཡིན་པས། དེང་གི་དུས་འདིར་ཡང་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་དུ་སིམ་ཏུ་བཅུག་ཡོད།
བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཆེན་པོ་བརྒྱད།
དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ཐོག་མ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་ཕྱག་རྒྱུན་དུ་གྲགས་པའི་སྦལ་ནག་ན་ལ་བགྲད་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བཙན་པོ་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཆ་ངར་རིན་ཆེན་འབར་གྱི་ཕྱག་རྒྱུན་སོ་ཕག་གཤིབ་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བཙན་པོ་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཆབ་དཀར་བེའུ་ཚེའི་ཕྱག་རྒྱུན་བྱ་ཕོ་འཇོལ་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་དགེ་བརྙེན་དཀོན་ཅོག་ངག་དབང་གི་ཕྱག་རྒྱུན་ནས་སྔོན་ཕྱིང་དཀར་སྟེང་དུ་བཀྲམས་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་འབྲེའུ་ཁྲོམ་གྱི་ཕྱག་རྒྱུན་མུ་ཏིག་ལྟར་ལ་བརྒྱུས་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་བཙན་པོ་མི་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཚེ་སྤོང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱུན་སྦུར་ནག་ན་ལ་བགྲད་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་དགུ་བའི་ནང་བཙན་པོ་མི་ཏིག་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཐེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱག་རྒྱུན་ཉ་མོ་ཆུ་ནས་ཕྱུང་འདྲའི་ཡི་གེ། དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་བཙན་པོ་ཁྲི་རལ་བ་ཅན་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཡིག་མཁན་ཌ་ཤོད་འབུམ་་མའི་ཕྱག་རྒྱུན་སེང་གེ་གནམ་ལ་འཕྱོངས་འདྲའི་ཡི་གེ། གངས་སྨྱུག་གིས། ཡོང་ཁུངས། བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྒྱུ་རྩལ་འཕྲིན་སྟེགས།
བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་དང་འདྲ་རིས་ཆ་ཚང་།
སྤྱིར་བཏང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་སོགས་དཔྱད་གཞི་ལ་ལར་སྤུར་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་གྱི་གོང་འོག་བསྒྲིགས་སྟངས་འདི་ལྟར་མིན་མོད།ཁོ་བོས་ཡོངས་གྲགས་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཐུགས་དགོངས་ལྟར་བཀལ་བ་ཡིན་པས།མ་རྟོགས་ལོག་རྟོག་གི་ཆ་ཡོད་སྲིད་པས་ཐུགས་དགོངས་གསོང་བོ་རེ་མཆིད་རོགས་ཞུ་ཞུ།། གནམ་གྱི་ཁྲི་བདུན། ༡.གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༢.མུ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༣.དིང་ཁྲི་བཙན་པོ། ༤.སོ་ཁྲི་བཙན་པོ། ༥.མེར་ཁྲི་བཙན་པོ། ༦.གདགས་ཁྲི་བཙན་པོ། ༧.སྲིབ་ཁྲི་བཙན་པོ། སྟོད་ཀྱི་སྟེང་གཉིས། ༨.གྲི་གུམ་བཙན་པོ། ༩.པུ་ལྡེ་གུང་རྒྱལ། (བྱ་ཁྲི་བཙན་པོའང་།)
གཙང་བཞད་པ་ཁྱུང་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པའི་རྣམ་ཐར་དང་། སྐུ་དཔར་ཁག
རྗེ་ཉིད་ཕྱག་དཔེ་གཟིགས་པའི་སྐབས། ༄༅།།གཙང་བཞད་པ་ཁྱུང་པོ་སྐུ་ཕྲེང་གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་བློ་བཟང་དོན་ཡོད་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས། གྲུབ་མཆོག་བློ་བཟང་དོན་ཡོད་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་ནི། རབ་བྱུང་བཅོ་ལྔ་པའི་ས་ཕོ་རྟ་ལོར་གཙང་རྒྱུད་སྦུག་མཛོ་ཆེན་ཞེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡབ་དབང་རྒྱལ་ཚེ་རིང་དང་། ཡུམ་གསུམ་ཆོག་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་བལྟམས། སྐུའི་ན་ཚོད་ཕྲ་མོ་ཉིད་ནས་གོང་མའི་ཕྱག་མཚན་རྡོར་དྲིལ་ཕྱག་ཕྲེང་སོགས་ངོས་འཛིན་འཁྲུལ་མེད་ཐུབ་ཅིང་། ཐོག་མར་སྐུ་གོང་མའི་རྡོ་རྗེ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་པས་དགེ་འཕེལ་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེས་ཡ་མཚན་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཟང་བར་དགོངས་ཏེ། མཚན་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཆོས་གྲུབ་ཅེས་གསོལ།
རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔའི་རྣམ་ཐར་དང་། སྐུ་པར། གསོལ་འདེབས།
བོད་རྒྱལ་སོ་བརྒྱད་པ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་དུས་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་དང་གཞན་འབངས་མང་པོར་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་གསུངས་ཏེ་གྲུབ་པ་ཐོབ་པའི་རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་སྟེ། ༡. གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ (རབ་བྱུང་) ༢. སྒྲགས་པ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས། ༣. ངན་ལམ་རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས་ (རབ་བྱུང་) ༤. མཁར་ཆེ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ། ༥. སོག་པོ་དཔལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། ༦. རླངས་དཔལ་གྱི་སེང་གེ་ (རབ་བྱུང་) ༧. པ་གོར་བེ་རོ་ཙ་ན་ (རབ་བྱུང་) ༨.…