སེར་མོ་བའི་ཕྱག་འབུལ་དང་། སྐྱ་བོའི་ཕྱག་འབུལ་སྟེ་གཉིས་ལས། གཅིག སེར་མོ་བོའི་གུས་ལུགས། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། གཟན་སྐྱུར་འབེབས་པ་སྟེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཡོན་དུ་འབེབས་པ། ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ།། དེ་དག་ལས་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་རང་གི་དད་པ་བྱ་ཡུལ་བླ་ཆེན་དང་། རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཅས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྐྱངས་ཕྱག་དང་། སྐུམ་ཕྱག་གཉིས་ཡོད། བརྐྱངས་ཕྱག་ནི་ལག་ཟུང་གི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོ། །  མགྲིན་པ།  སྙིང་ག་བཅས་སུ་རིམ་པར་བཀོད། དེ་ནས་པུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་རྗེས་ལུས་དང་ལག་ཟུང་བཅས་མདུན་དུ་ཤད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཏེ་ཐོད་པ་ས་ལ་བཏུགས་པ་དེ་ལ་བརྐྱངས་ཏེ་ཐོད་པ་ས་ལ་བཏུགས་པ་དེ་ལ་བརྐྱངས་ཕྱག་དང་། སྐུམ་ཕྱག་གཉིས་ཡོད། བརྐྱངས་ཕྱག་ནི་ལག་ཟུང་གི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོ་མགྲིན་སྙིང་ག་བཅས་ལ་འགོད་ཚུལ་བསྐྱངས་ཕྱག་དང་འདྲ་ཞིང་པུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་རྗེས་ལུས་དང་ལག་ཟུང་པུས་མོའི་འགྲམ་དུ་ས་ལ་བཞག་སྟེ་མདུན་དུ་མ་བརྐྱང་པར་ཐོད་པ་ས་ལ་གཏུག་པ་དེ་ཡིན། ཕྱག་འཚལ་བའི་གུས་ལུགས་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཆོས་དད་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བྱ་ཡུལ་ནི་བླ་མ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་དེ་བཞིན་རང་གི་ཕ་མ་དང་རྒན་རབས་སོགས་འདས་པོའི་སྐུ་ཕུང་བཅས་ལ་མ་གཏོགས་གསོན་པོར་གནས་པའི་སྐྱ་བོའི་དཔོན་རིགས་དང་རང་གི་ཕ་མ་ལའང་ཐོད་པ་ས་ལ་གཏུགས་པའི་ཕྱག་བྱེད་སྲོལ་མེད་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ལངས་ཏེ་ཞྭ་མོ་ཕུད་པ་དང་བུད་མེད་ཡིན་ན་ལག་གཉིས་སྣོལ་མའི་ཕྱག་འབུལ་ཞུ་བ་ཡིན།

གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བརྩམས།   དཀར་ཆག རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། ཁང་དམར་རྫོང་ཁོངས། གྲོ་མོ་རྫོང་ཁོངས། གམ་པ་རྫོང་ཁོངས། གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་ཁོངས། དིང་རི་རྫོངཁོངས། གཉའ་ལམ་རྫོང་ཁོངས། སྐྱིད་རོང་རྫོང་། ས་དགའ་རྫོང་། འབྲོང་པ་རྫོང་ཁོངས། ངམ་རིང་རྫོང་ཁོངས། ལྷ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཁོངས། གཞིས་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། པ་སྣམ་རྫོང་ཁོངས། ས་སྐྱ་རྫོང་ཁོངས། རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས། རིན་སྤུངས་རྫོང་ཁོངས།

རྣམ་རབ་ལུང་པར་མིང་མི་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་ཡུལ་འདིའི་གླུ་གཞས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར།                རྣམ་རབ་མཁན་མིང་ངག་ཐུབ་ནས། དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་པི་ཝང་ཕྱག་ཏུ་འཁྲོལ། བྱམས་བརྩེའི་བཞིན་རས་འགྲོ་བའི་མགོན་དུ་ཕྱོགས།   ། ཐུགས་རྗེ་དུས་ལས་ཡོལ་མེད་ངག་གི་ལྷ།   ། དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་བདག་ཡིད་འཛུམ་པར་རོལ།   ། སྙན་པའི་འགྱུར་ཁུག་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སིམ།   ། མཛེས་པའི་སྟངས་སྟབས་ནམ་མཁའི་གློག་ལྟར་འཁྱུག   ། དགའ་བའི་སྙན་དབྱངས་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ནོར།    ། རྣམ་རབ་གླུ་གར་ཡུལ་ལུང་མཛེས་པའི་རྒྱན།   ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་རྣམ་རབ་ཅེས་སུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ལུང་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་གཡོར་པོ་གཞུང་དང་།  རྒྱ་རི།   ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་རབ་བརྟན།   རྣམ་རབ་བཅས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རིམ་བཞིན་བྱུང་བ་ལས།  ཐོག་མར་གཡོར་པོ་གཞུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་པའི་ཚུལ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་སོ་གསུམ་པ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལས།  དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ་འདིར་ཡུལ་ལུང་དུམ་བུ་བཞི་རུ་བགོ་བར་མཛད་པ་སྟེ།  …

རྩོམ་པ་པོ། བག་མཁར་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག རང་རེའི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ན།  གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དང་སིལ་མ་བཞི་བཅུ་སོགས་ལ་དབང་མཛད་ཅེས་གྲགས་ཤིང་།  ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་ལར་མངའ་མཛད་དང་། ལ་ལར་དབང་བྱས། ཡང་ན་དབང་བྱེད་སོགས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་མཐོང་བ་མ་ཟད།  དེའི་གོ་དོན་དང་གྲངས་ཀ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལའང་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད།         གཅིག 《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》ལས།  “བོད་ཡུལ་གངས་རི་རྩེ་དགུའི་ལྗོངས་འདི་རུ།  །སྤུར་རྒྱལ་གོང་དུ་མངའ་མཛད་དྲུག་ཏུ་བྱུང་།།” ①ཞེས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་བོད་ལ་མངའ་མཛད་རིམ་པ་དྲུག་བྱུང་ཟེར་བ་དང་མངའ་མཛད་དྲུག་པོ་གང་དག་ཡིན་མིན་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། མངའ་མཛད་དེ་དག་མི་ཡིན་དང་མ་ཡིན་མཐའ་དཔྱོད་བྱས་མེད།  དེ་ནི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་གཞན་དང་མི་མཐུན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

  སྐྱུ་རའི་རླུང་བུས།            སྔར་འོ་མའི་ཐང་ཞེས་བརྗོད་ལ་ད་ལྟ་འོ་བརྒྱལ་ཐང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ས་ཡུལ་དེ་ནི།  སྔར་མེས་སྲོང་བཙན་སྐབས་ནས་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་གདོང་ཁ་གཏོད་སའི་ལྟེ་བའི་གནས་གཞིས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་ཁག་ལས་ཀྱང་ལྟེ་བའི་ས་གནས་ཤིག་ལ་ངོས་བཟུང་ཡོད།     གནས་དེར་འོ་བརྒྱལ་ཐང་ཞེས་ཐོགས་ཚུལ་ལའང་།  ཆོས་འབྱུང་འགའ་ཞིག་ལས་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་འདས་ཤིང་མང་སྲོང་མང་བཙན་སྐབས་བོད་ལ་རྒྱའི་དམག་དྲངས་ནས་ཡུལ་གཞིས་ཅི་དྲག་བཅོམ་སྟེ་སྟོན་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚད་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་དེ་ཉིད་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་དྲངས་པའི་སྐབས་སུ་དང་པོ་རྟ་པ་མི་གཅིག་གིས་པང་དུ་ཐེག་པ་དང་རྗེས་སུ་མ་ཐེག་པར་དྲ་བར་བཅུག་སྟེ་མི་སུམ་བརྒྱས་སྒོར་ཕྱུང་བ་དང་།   དེ་ནས་མི་སྟོང་གིས་མ་ཐེག་པར་ད་ལྟའི་འོ་བརྒྱལ་ཐང་འདིར་བྱེ་མའི་གཏིང་རུམ་དུ་སྦས་པས་ཇོ་བོ་འོ་བརྒྱལ་བྱུང་ནས་འོ་བརྒྱལ་ཐང་ཞེས་གྲགས་པ་རེད་ཟེར་བ་དང་།  ཡང་ཇོ་བོ་གདན་དྲངས་པའི་སྐབས་སུ་དོ་མོའི་ཐང་ལ་ཟླ་ཤས་འོ་བརྒྱལ་བྱུང་ནས་འོ་བརྒྱལ་ཐང་ཞེས་གྲགས་པ་རེད་ཟེར་བ།  གཞན་ཡང་།  ཇོ་བོ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཁང་བརྗེ་སྲོོལ་བྱུང་བའི་ཆ་གཞི་ཐོག་མ་ཡང་དེ་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་སོགས་བཞེད་ཚུལ་མང་མོད།  ཅིའི་ཆ་ནས་དཔྱད་གཞི་ལས་ཐག་གཅོད་མི་རུང་ཡང་།   དེ་དག་ཁུངས་དག་པར་མི་སྣང་སྙམ་སྟེ།  ཆོས་འབྱུང་མཁས་དགའ་གཞིར་བཞག་ནས་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན།

ལ་སྟོད་ནོར་བུ། དབུང་གཙས་གཉིས་ལས་གཙང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལ་སྟོད་ལྷོ་དིང་རི་ཁུལ་གྱི་དགུ་ཐུག་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་རྒྱུ་ལགས་ན། དེ་ཡང་ལོ་རྙིང་པའི་ཟླ་བ་མཐའ་མ་སྟེ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་༢༩ཉིན་ཏེ། ལོ་གཅིག་གི་འགལ་རྐྱེན་སེལ་བར་དམིགས་ནས་གླུད་རྫོང་བྱེད་པའི་ཡུལ་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དགུ་ཐུག་ཅེས་ཟེར། དེ་བཞིན་དགུ་ཐུག་དེ་རོལ་བཅུད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་རྡོལ་གཙོ་བོ་ཤ་དང། ལ་ཕུག གྲོ་མ། ཕྲུ་ར། སྔོ་ཚོད་སོགས་ཟས་རིགས་སྣ་ཁ་དགུ་ཙམ་བླུགས་སྲོལ་ཡོད། དགུ་ཐུག་བསྐོལ་བའི་སྐབས་སུ་ནམ་ཀུན་དང་མི་འདྲ་བར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ནང་མིའི་གྲངས་འབོར་དང་མཉམ་པར་བག་རིལ་བྱིངས་ལས་དབྱིབས་ཏོག་ཙམ་ཆེ་བ་བཟོ་སྲོལ་ཡོད། དེ་བཞིན་བག་རིལ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རྫས་འདྲ་མིན་བླུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་སྟེ། རྡོ་དཀར་གོང་། བལ་དཀར། དཀར་ཡོལ། སྐུད་པ་ནང་སྒྲིམ། སྐུད་པ་ཕྱི་སྒྲིམ། སོལ་བ། སི་པན། སྲན་རིལ། རྩོང་། ཚྭ། ཤོག་བུ་བཅས་རྫས་སྣ་ཚོགས་པ་བླུགས་སྲོལ་ཡོད།